Tại sao kiểm soát huyết áp ở Việt Nam vẫn khó đạt mục tiêu?

Dù là một trong những bệnh lý phổ biến nhất hiện nay, tăng huyết áp ở Việt Nam vẫn chưa được kiểm soát tốt — đó là cảnh báo của PGS.TS.BS Trần Hòa, Tổng thư ký Phân hội Xơ vữa động mạch Việt Nam, tại hội nghị Khoa học kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2026 ngày 17/10.

Theo bác sĩ, tỷ lệ đột quỵ trong nước hiện cao gấp 2-3 lần so với châu Âu và Bắc Mỹ, trong khi nhiều biến cố tim mạch có xu hướng xảy ra vào ban đêm hoặc rạng sáng, liên quan đến tình trạng huyết áp tăng bất thường trong lúc ngủ.

Số liệu được dẫn ra cho thấy khoảng 30% người trưởng thành mắc tăng huyết áp, nhưng chỉ chừng 13% người đang điều trị đạt được huyết áp mục tiêu. “Một trong những nguyên nhân quan trọng là người bệnh không tuân thủ điều trị. Khoảng 66% bệnh nhân được ghi nhận không tuân thủ điều trị trong vòng 6 tháng. Việc tự ý ngừng thuốc, kể cả sau nhiều năm điều trị, có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch”, BS Hòa nói. Hội Tim mạch Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ kiểm soát huyết áp lên 50%.

Đo đúng cách, điều trị đúng người

Bác sĩ Hòa lưu ý người bệnh không nên đo huyết áp ngay khi vừa tới cơ sở y tế, đang vội hay căng thẳng, mà cần nghỉ ngơi, tránh cà phê trước khi đo để không làm sai lệch kết quả.

Ông nhấn mạnh điều trị tăng huyết áp hiện nay không chỉ nhắm đưa chỉ số về ngưỡng an toàn, mà phải đánh giá toàn diện nguy cơ tim mạch từng bệnh nhân, bao gồm các bệnh đi kèm như thận mạn, suy tim hay tiền sử đột quỵ. Song song dùng thuốc, thay đổi lối sống — giảm muối, tăng vận động, kiểm soát cân nặng, hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá — cũng quan trọng không kém, cùng với việc quan tâm đến giấc ngủ và sức khỏe tinh thần.

Tùy mức huyết áp, nguy cơ tim mạch và bệnh nền, bác sĩ sẽ quyết định thời điểm dùng thuốc, có thể phối hợp hai, ba loại nếu huyết áp khó kiểm soát. Mục tiêu thường là đưa huyết áp xuống dưới 130/80 mmHg trong những tháng đầu nếu dung nạp tốt, nhưng chỉ số cụ thể cần cá thể hóa theo từng người.

Bác sĩ khuyên nên theo dõi huyết áp tại nhà hoặc đo lưu động 24 giờ theo chỉ định, giúp phát hiện biến động huyết áp trong ngày, đặc biệt tình trạng tăng vào ban đêm hay rạng sáng mà một lần đo tại phòng khám dễ bỏ sót. “Muốn nâng cao tỷ lệ kiểm soát huyết áp cần có sự đồng lòng giữa bác sĩ, nhân viên y tế, gia đình và người bệnh… người bệnh cần chủ động theo dõi sức khỏe, kiên trì điều trị và duy trì thói quen sống lành mạnh để hạn chế biến cố tim mạch, bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài”, BS Hòa khuyến cáo.

Phát biểu tại hội nghị, BS.CKII Hồ Hải Trường Giang, Giám đốc Bệnh viện An Bình, nhấn mạnh vai trò của việc khám sức khỏe toàn dân và kết nối bệnh viện tuyến trên với trạm y tế cơ sở tại TPHCM.

Nguồn: Dân trí